Na tej stronie korzystamy z cookies. Jeżeli nie wyrażasz zgody, zmień ustawienia w przeglądarce internetowej

OK
12 września 2017

„Lem. Życie nie z tej ziemi” to pierwsza w Polsce biografia wybitnego pisarza i wizjonera

Stanisław Lem to prekursor ambitnej literatury sci-fi i wielki wizjoner, który w szarej rzeczywistości PRL-u chciał sięgnąć gwiazd. Niedawno za sprawą wydawnictwa Czarne ukazała się pierwsza w Polsce biografia autora „Solaris”. Napisał ją Wojciech Orliński, znany dziennikarz kulturalny, prywatnie wielki fan Lema. Z pasją i w przystępny sposób oddał zawiłe losy pisarza, doświadczonego tragedią II wojny światowej, próbującego w niesprzyjających okolicznościach ocalić niezależność i odwagę ideową.

W siermiężnej, zacofanej i zamkniętej na świat Polsce Lem potrafił pod przykrywką literatury fantastycznej przekazać nowatorskie myśli. Dziś nazwalibyśmy go futurologiem, wtedy uchodził po prostu za zdolnego pisarza zafascynowanego nauką. Na szczęście jego sława przekroczyła granice kraju. Książki Lema były tłumaczone na całym świecie, a ekranizacji powieści „Solaris” podjęli się najwięksi – Andriej Tarkowski w 1972 i Steven Soderbergh w 2002 roku.

Lem urodził się 12 września 1921 r. we Lwowie. Gdy uczęszczał do II Gimnazjum im. Karola Szajnochy, wziął udział w zakrojonym na szeroką skalę teście na inteligencję. Okazało się, że był dzieckiem o najwyższym ilorazie inteligencji w południowej Polsce, o czym dowiedział się dopiero kilka lat później.

Pisarz przewidział istnienie tabletów i czytników ebooków. W „Powrocie z gwiazd” (1961) Lem opisał urządzenia zbudowane z kryształów, które całkowicie wyparły książki: „Czytać można je było przy pomocy optonu. Był nawet podobny do książki, ale o jednej, jedynej stronicy między okładkami. Za dotknięciem pojawiały się na niej kolejne karty tekstu.” Urządzenia czytały książki z szybkością, głośnością i intonacją wybraną przez użytkownika. Trudno nie skojarzyć ich z dzisiejszymi e-bookami i audiobookami.

Z kolei w „Obłoku Magellana” Lem przedstawił Ziemię jako globalną wioskę, w której powszechna była wymiana informacji: „ileż razy każdy z nas sięgał po kieszonkowy odbiornik i wywoławszy centralę Biblioteki Trionowej wymieniał pożądane dzieło, by w ciągu sekundy mieć je już przed sobą na ekranie telewizora”.

Nie obca mu była również miniaturyzacja. Na kartach swoich powieści (m.in. „Niezwyciężony” – 1964r. i „Wizja lokalna” – 1982r.) zaprezentował rozległą wizję wykorzystania nietypowej technologii, która stanowiła inspirującą koncepcję dla naukowców. Począwszy od wykorzystywania nanotechnologii do modyfikowania i poprawiania ludzkiego ciała, kończąc na „bystrach”, miniaturowych robotach strzegących porządku.

Fanów „The Sims” zaskoczy fakt, że sami twórcy słynnej gry symulacyjnej przyznali, że inspiracją do jej stworzenia była „Cyberiada”, cykl opowiadań Stanisława Lema. Główni bohaterowie – Trurl i Klapaucjusz – tworzyli światy i obserwowali ewolucję ich mieszkańców. Od imienia drugiej z postaci pochodzi znany „kod na pieniądze” w „Simsach”.

„Lem. Życie nie z tej ziemi”
Wojciech Orliński

Wydawnictwo Czarne we współpracy z Agorą
Premiera: 2 sieprnia
440 stron